Deshada Modala Shikshaki -SAVITRIBAYI PULE

Deshada Modala Shikshaki -SAVITRIBAYI PULE

zÉñÀzÀ ªÉÆzÀ® ²PÀëQ : ¸Á«wæ ¨Á¬Ä ¥ÀįÉ

               1831 gÀ d£ÀªÀj 3 ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¸ÀvÁgÀ f¯ÉèAiÀÄ RAqÁ® vÁ®ÆQ£À £À¬ÄUÁAªÀ UÁæªÀÄzÀ°è  zÉñÀzÀ ªÉÆzÀ® ²PÀëQ JA§ SÁåwUÉ ¥ÁvÀæ¼ÁzÀ ¸Á«wæ¨Á¬ÄAiÀĪÀgÀ d£À£ÀªÁ¬ÄvÀÄ. DV£À ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄzÀAvÉ, «ªÁºÀªÁzÁUÀ CªÀgÀ ªÀAiÀĸÀÄì PÉêÀ® 9 ªÀµÀð.  PÁæAwPÁj, ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀPÀ eÉÆåÃw¨Á¥sÀÄ¯É CªÀgÀ zsÀªÀÄð ¥ÀwßAiÀiÁzÀ PÁgÀt ¸Á«wæ¨Á¬Ä vÁ£ÀAzÀÄPÉÆArzÀÝ£ÀÄß ¸Á¢ü¸ÀĪÀ CªÀPÁ±ÀªÀÇ zÉÆgɬÄvÀÄ.

        ¥ÀwAiÀÄ ¥ÉÆæÃvÁìºÀ¢AzÀ ²PÀët ºÉÆA¢ ²PÀëPÀgÀ vÀgÀ¨ÉÃw ¥ÀqÉzÁUÀ CªÀgÀ ªÀAiÀĸÀÄì 17 ªÀµÀð. «ªÁºÀ ¸ÀªÀĪÀiÁgÀA¨sÀªÉÇAzÀgÀ°è eÁwPÁgÀt¢AzÀ CªÀªÀiÁ¤vÀgÁV eÁw ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ §UÉÎ vÀÄA¨Á £ÉÆAzÀÄPÉÆAqÀgÀÄ. ²PÀët¢AzÀ ªÀiÁvÀæ C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆÃUÀ¯Ár¸À®Ä ¸ÁzsÀå JA§ zÀÈqsÀ ¤zsÁðgÀPÉÌ §AzÀgÀÄ. ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄzÉ ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀuÉ ¸ÁzsÀå«®è J£ÀÄߪÀÅzÀ£ÀÄß ªÀÄ£ÀUÀAqÀÄ ¥ÀÄuÉAiÀÄ ©üqÉ JA§ªÀgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è ªÉÆzÀ® PÀ£Áå ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉgÉzÀgÀÄ. vÁªÉà ²PÀëQAiÀiÁzÀgÀÄ.

          ¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀ       ±ÀQÛUÀ¼ÀÄ CªÀ¼À ªÉÄÃ¯É J¸ÉzÀ ¸ÀUÀtÂAiÀÄ£ÀÆß ¯ÉQ̸ÀzÉà ,CªÀªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ¸Áé©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÁßV ¸À«ÄÃPÀj¹zÀ F ªÀÄ»¼É £ÉÆAzÀªÀgÀ ªÀÄ£ÀzÀ PÀzÀ vÀnÖzÀ¼ÀÄ. D £ÉÆAzÀªÀgÀÄ ¨ÉÊzÀgÉ CeÁУÀªÀ£ÀÄß C¦à, CPÀëgÀzÀ ©Ãd ©wÛzÀgÀÄ. ±Á¯ÉUÉ PÀgÉvÀAzÀgÀÄ. F CPÀëgÀ PÁAiÀÄPÀPÉÌ vÀªÀÄä£ÀÄß vÁªÉà ¸ÀªÀĦð¹PÉÆAqÀ ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¢lÖ ªÀÄ»¼É ¸Á«wæ¨Á¬Ä F zÉñÀzÀ ªÉÆzÀ® ²PÀëQ. ¸Á«w ¨Á¬Ä 19 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è ¸ÁªÀiÁfPÀ, zsÁ«ÄðPÀ, gÁdQÃAiÀÄ PÉëÃvÀæUÀ¼À°è §zÀ¯ÁªÀuÉAiÀÄ UÁ½ ©Ã¹zÀgÀÄ.

          »AzÀÆ ¹ÛçÃAiÉƧâ¼ÀÄ «zÉå PÀ°vÀÄ ²PÀëQAiÀiÁUÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀªÀiÁd ªÀÄvÀÄÛ zsÀªÀÄðPÉÌ zÉÆæúÀ §UÉzÀAvÉ JA§ D PÁ®zÀ°è- ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀĪÁ¢UÀ½AzÀ PÀ®ÄèvÀÆgÁl, ¸ÀUÀt JgÀZÁl, CªÁZÀå¥ÀzÀUÀ¼À ¤AzÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸À»¹zÀgÀÄ. »ÃUÁV CªÀgÀÄ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÁUÀ vÀªÀÄä PÉÊ aîzÀ°è ¹ÃgÉ-gÀ«PÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃUÀÄwÛzÀÝgÀÄ.

      zÁjAiÀÄ°è J¸ÉAiÀÄĪÀ PÉƼÀPÀÄ ªÀ¸ÀÄÛUÀ½AzÀ PÀÆrzÀ ¹ÃgÉAiÀÄ£ÀÄß §zÀ°¹, vÀgÀUÀwUÉ ºÉÆÃV ¥ÀÄ£ÀºÀ ªÀÄ£ÉUÉ ªÀÄgÀ¼ÀĪÁUÀ CzÉà PÉƼÀPÀÄ ¹ÃgÉzsÀj¸ÀÄwÛzÀÝgÀÄ.  ‘£À£Àß ¸ÉÆÃzÀjAiÀÄjUÉ «zÉå PÀ°¸À®Ä £Á£ÀÄ ºÉÆÃUÀÄwÛgÀĪÉ. ¤ÃªÀÅ J¸ÉAiÀÄĪÀ MAzÉÆAzÀÄ PÀ®Æè £À£ÀUÉ ºÀÆ«£À ¸ÀªÀiÁ£À. ¸ÉÆÃzÀjAiÀÄjUÉ CPÀëgÀ PÀ°¸ÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ©qÀzÉ ªÀÄÄAzÀĪÀgɸÀĪɣÀÄ.’ JA§ bÀ®zÀ ªÀiÁvÀ£Ár UÉzÀÝgÀÄ. 

 1848 jAzÀ1852 gÀ CªÀ¢üAiÀÄ°è 18 ¹Ûçà ²PÀët ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß vÉgÉzÀgÀÄ. ¹Ûçà ²PÀët ¥Àæ¸ÁgÀPÉÌ ±Àæ«Ä¹zÀÝPÁÌV 1852 gÀ°è ©ænµï ¸ÀgÀPÁgÀ ¸ÀºÀ ¸Á«wæAiÀĪÀgÀ£ÀÄß ¸À£Á䤹vÀÄ.

            1897 gÀ°è ¥ÉèÃUï §AzÁUÀ ªÀģɪÀÄ£ÉUÉ ºÉÆÃV vÀªÀÄä ªÀÄUÀ qÁ.AiÀıÀªÀAvÀjAzÀ aQvÉì PÉÆr¹zÀgÀÄ. §qÀªÀjUÁV DgÉÆÃUÀå ²©gÀ £ÀqɹzÀgÀÄ. F ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è CªÀjUÀÆ ¥ÉèÃUï vÀUÀÄ°vÀÄ. 1897 ªÀiÁZÀð 19 gÀAzÀÄ ¥Àw ¤zsÀ£ÀgÁzÀ 7 ªÀµÀðUÀ¼À £ÀAvÀgÀ EºÀ¯ÉÆÃPÀ vÀåf¹zÀgÀÄ.

PÀÈwUÀ¼ÀÄ :

1. ‘PÁªÀå ¥sÀįɒ- PÀ«vÁ ¸ÀAPÀ®£À(1854)

2.’¸ÀĨÉÆÃzsÀ gÀvÁßPÀgÀ’- PÀÈw (1893)