Deshada Modala Shikshaki -SAVITRIBAYI PULE

Deshada Modala Shikshaki -SAVITRIBAYI PULE

zÉñÀzÀ ªÉÆzÀ® ²PÀëQ : ¸Á«wæ ¨Á¬Ä ¥ÀįÉ

               1831 gÀ d£ÀªÀj 3 ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¸ÀvÁgÀ f¯ÉèAiÀÄ RAqÁ® vÁ®ÆQ£À £À¬ÄUÁAªÀ UÁæªÀÄzÀ°è  zÉñÀzÀ ªÉÆzÀ® ²PÀëQ JA§ SÁåwUÉ ¥ÁvÀæ¼ÁzÀ ¸Á«wæ¨Á¬ÄAiÀĪÀgÀ d£À£ÀªÁ¬ÄvÀÄ. DV£À ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄzÀAvÉ, «ªÁºÀªÁzÁUÀ CªÀgÀ ªÀAiÀĸÀÄì PÉêÀ® 9 ªÀµÀð.  PÁæAwPÁj, ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀPÀ eÉÆåÃw¨Á¥sÀÄ¯É CªÀgÀ zsÀªÀÄð ¥ÀwßAiÀiÁzÀ PÁgÀt ¸Á«wæ¨Á¬Ä vÁ£ÀAzÀÄPÉÆArzÀÝ£ÀÄß ¸Á¢ü¸ÀĪÀ CªÀPÁ±ÀªÀÇ zÉÆgɬÄvÀÄ.

        ¥ÀwAiÀÄ ¥ÉÆæÃvÁìºÀ¢AzÀ ²PÀët ºÉÆA¢ ²PÀëPÀgÀ vÀgÀ¨ÉÃw ¥ÀqÉzÁUÀ CªÀgÀ ªÀAiÀĸÀÄì 17 ªÀµÀð. «ªÁºÀ ¸ÀªÀĪÀiÁgÀA¨sÀªÉÇAzÀgÀ°è eÁwPÁgÀt¢AzÀ CªÀªÀiÁ¤vÀgÁV eÁw ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ §UÉÎ vÀÄA¨Á £ÉÆAzÀÄPÉÆAqÀgÀÄ. ²PÀët¢AzÀ ªÀiÁvÀæ C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆÃUÀ¯Ár¸À®Ä ¸ÁzsÀå JA§ zÀÈqsÀ ¤zsÁðgÀPÉÌ §AzÀgÀÄ. ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄzÉ ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀuÉ ¸ÁzsÀå«®è J£ÀÄߪÀÅzÀ£ÀÄß ªÀÄ£ÀUÀAqÀÄ ¥ÀÄuÉAiÀÄ ©üqÉ JA§ªÀgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è ªÉÆzÀ® PÀ£Áå ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉgÉzÀgÀÄ. vÁªÉà ²PÀëQAiÀiÁzÀgÀÄ.

          ¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀ       ±ÀQÛUÀ¼ÀÄ CªÀ¼À ªÉÄÃ¯É J¸ÉzÀ ¸ÀUÀtÂAiÀÄ£ÀÆß ¯ÉQ̸ÀzÉà ,CªÀªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ¸Áé©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÁßV ¸À«ÄÃPÀj¹zÀ F ªÀÄ»¼É £ÉÆAzÀªÀgÀ ªÀÄ£ÀzÀ PÀzÀ vÀnÖzÀ¼ÀÄ. D £ÉÆAzÀªÀgÀÄ ¨ÉÊzÀgÉ CeÁУÀªÀ£ÀÄß C¦à, CPÀëgÀzÀ ©Ãd ©wÛzÀgÀÄ. ±Á¯ÉUÉ PÀgÉvÀAzÀgÀÄ. F CPÀëgÀ PÁAiÀÄPÀPÉÌ vÀªÀÄä£ÀÄß vÁªÉà ¸ÀªÀĦð¹PÉÆAqÀ ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¢lÖ ªÀÄ»¼É ¸Á«wæ¨Á¬Ä F zÉñÀzÀ ªÉÆzÀ® ²PÀëQ. ¸Á«w ¨Á¬Ä 19 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è ¸ÁªÀiÁfPÀ, zsÁ«ÄðPÀ, gÁdQÃAiÀÄ PÉëÃvÀæUÀ¼À°è §zÀ¯ÁªÀuÉAiÀÄ UÁ½ ©Ã¹zÀgÀÄ.

          »AzÀÆ ¹ÛçÃAiÉƧâ¼ÀÄ «zÉå PÀ°vÀÄ ²PÀëQAiÀiÁUÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀªÀiÁd ªÀÄvÀÄÛ zsÀªÀÄðPÉÌ zÉÆæúÀ §UÉzÀAvÉ JA§ D PÁ®zÀ°è- ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀĪÁ¢UÀ½AzÀ PÀ®ÄèvÀÆgÁl, ¸ÀUÀt JgÀZÁl, CªÁZÀå¥ÀzÀUÀ¼À ¤AzÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸À»¹zÀgÀÄ. »ÃUÁV CªÀgÀÄ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÁUÀ vÀªÀÄä PÉÊ aîzÀ°è ¹ÃgÉ-gÀ«PÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃUÀÄwÛzÀÝgÀÄ.

      zÁjAiÀÄ°è J¸ÉAiÀÄĪÀ PÉƼÀPÀÄ ªÀ¸ÀÄÛUÀ½AzÀ PÀÆrzÀ ¹ÃgÉAiÀÄ£ÀÄß §zÀ°¹, vÀgÀUÀwUÉ ºÉÆÃV ¥ÀÄ£ÀºÀ ªÀÄ£ÉUÉ ªÀÄgÀ¼ÀĪÁUÀ CzÉà PÉƼÀPÀÄ ¹ÃgÉzsÀj¸ÀÄwÛzÀÝgÀÄ.  ‘£À£Àß ¸ÉÆÃzÀjAiÀÄjUÉ «zÉå PÀ°¸À®Ä £Á£ÀÄ ºÉÆÃUÀÄwÛgÀĪÉ. ¤ÃªÀÅ J¸ÉAiÀÄĪÀ MAzÉÆAzÀÄ PÀ®Æè £À£ÀUÉ ºÀÆ«£À ¸ÀªÀiÁ£À. ¸ÉÆÃzÀjAiÀÄjUÉ CPÀëgÀ PÀ°¸ÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ©qÀzÉ ªÀÄÄAzÀĪÀgɸÀĪɣÀÄ.’ JA§ bÀ®zÀ ªÀiÁvÀ£Ár UÉzÀÝgÀÄ. 

 1848 jAzÀ1852 gÀ CªÀ¢üAiÀÄ°è 18 ¹Ûçà ²PÀët ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß vÉgÉzÀgÀÄ. ¹Ûçà ²PÀët ¥Àæ¸ÁgÀPÉÌ ±Àæ«Ä¹zÀÝPÁÌV 1852 gÀ°è ©ænµï ¸ÀgÀPÁgÀ ¸ÀºÀ ¸Á«wæAiÀĪÀgÀ£ÀÄß ¸À£Á䤹vÀÄ.

            1897 gÀ°è ¥ÉèÃUï §AzÁUÀ ªÀģɪÀÄ£ÉUÉ ºÉÆÃV vÀªÀÄä ªÀÄUÀ qÁ.AiÀıÀªÀAvÀjAzÀ aQvÉì PÉÆr¹zÀgÀÄ. §qÀªÀjUÁV DgÉÆÃUÀå ²©gÀ £ÀqɹzÀgÀÄ. F ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è CªÀjUÀÆ ¥ÉèÃUï vÀUÀÄ°vÀÄ. 1897 ªÀiÁZÀð 19 gÀAzÀÄ ¥Àw ¤zsÀ£ÀgÁzÀ 7 ªÀµÀðUÀ¼À £ÀAvÀgÀ EºÀ¯ÉÆÃPÀ vÀåf¹zÀgÀÄ.

PÀÈwUÀ¼ÀÄ :

1. ‘PÁªÀå ¥sÀįɒ- PÀ«vÁ ¸ÀAPÀ®£À(1854)

2.’¸ÀĨÉÆÃzsÀ gÀvÁßPÀgÀ’- PÀÈw (1893)

Pareeksheyondige Mugiydirali Oodu

           

 ¥ÀjÃPÉëAiÉÆA¢UÉ ªÀÄÄVAiÀÄ¢gÀ° NzÀÄ.

£À¯ÉäAiÀÄ «zÁåyðUÀ¼É,

         QæÃqÁ PÀÆl, ¥ÀjÃPÉë J®è ªÀÄÄVzÀÄ zÀ¸ÀgÁ gÀeÉAiÀÄ£ÀÄß JzÀÄgÀÄ £ÉÆÃqÀÄwÛ¢ÝÃj. JµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ MAzÀÄ ¸É«ÄµÀÖgï CªÀ¢ü ªÀÄÄV¬ÄvÀÄ C¤ß¸ÀÄwÛzÉ. ±Á¯É ,NzÀÄ, ««zsÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ PÁ® ¸ÀjzÀzÉÝà w½AiÀÄĪÀÅ¢®è. EzÀÄ ªÉÆzÀ® ¸É«Ä¸ÀÖgï CªÀ¢AiÀÄ°è PÀ°vÀzÀÝ£ÀÄß £É£À¦¹PÉƼÀÄîªÀ PÁ®. J°è AiÀiÁªÀ AiÀiÁªÀ «µÀAiÀÄzÀ°è K£ÉãÀÄ PÀ°wj £É£À¦¹ ºÉý £ÉÆÃqÀĪÀ...

 HAºÀÄ..EwÛÃZÉUÉ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀ ±Á¯ÉAiÀÄ°è ¤ªÀÄä ¸ÉßûvÀjUÉ  PÀ°vÀ ¥ÁoÀUÀ¼À ºÉ¸ÀgÀ£ÀÄß £É£À¦¹ ºÉý JA¢zÉÝ. £À®ªÀvÀÛQÌAvÀ  ºÉaÑUÉ ªÀÄPÀ̽gÀĪÀ D vÀgÀUÀwAiÀÄ 3-4 «zÁåyðUÀ¼ÀÄ ªÀiÁvÀæ CzsÀðQÌAvÀ ºÉaÑ£À ¥ÁoÀUÀ¼À ºÉ¸ÀgÀÄ ºÉýzÀgÀÄ. §ºÀ¼ÀµÀÄÖ «zÁåyðUÀ½UÉ vÁªÀÅ PÀ°vÀ MAzÉgÀqÀÄ ¥ÁoÀUÀ¼À£ÀÆß £É£À¦¹ ºÉüÀĪÀÅzÀÄ PÀµÀÖªÁ¬ÄvÀÄ.  ¤ÃªÀÅ PÀ°vÀ AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÆ MAzÀÄ ¥ÁoÀzÀ ªÀÄÄRå CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉý; D ¥ÁoÀzÀ°è K£ÉãÀÄ PÀ°wj ? JAzÀÄ PÉýzÀgÉ ºÉaÑ£ÀªÀgÀÄ K£ÀÆ UÉÆwÛ®èzÀªÀgÀAvÉ PÀĽwzÀÝgÀÄ. ±Á¯ÉAiÀÄ°è ¥ÁÀoÀ PÉý; ««zsÀ ZÀlĪÀnPÉ ªÀiÁr ªÀÄvÉÛ ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è N¢ §gÉzÀÄ gÀÆrü ªÀiÁrzÀÝgÀÆ PÀ°vÀzÀÄÝ £É£À¦gÀĪÀÅ¢®è JAzÀgÉ K£ÀxÀð? £À£ÀUÉ UÉÆwÛzÉ, ¥ÁoÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉýzÀgÉ ¤ªÀÄä°è PÉ®ªÀgÀÄ GvÀÛgÀ ºÉüÀÄwÛÃj. ¤ªÀÄäzÉà ªÁPÀåzÀ°è  PÀ°vÀzÀÝ£ÀÄß ºÉüÀĪÀÅzÀÄ ,§gÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ ªÀiÁvÀæ PÀµÀÖªÁUÀÄvÀÛzÉ.

F PÉ®ªÀÅ ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ GvÀÛj¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÁzsÀåªÉ £ÉÆÃr : *  UÀrAiÀiÁgÀzÀ°è 2 UÀAmÉ DzÁUÀ UÀAmÉ ªÀÄvÀÄÛ ¤«ÄµÀzÀ ªÀÄļÀÄîUÀ¼À ªÀÄzsÉå JµÀÄÖ rVæ PÉÆãÀ GAmÁVgÀÄvÀÛzÉ? * ¤ÃªÀÅ ºÀÄlÖzÀ ªÉÄÃ¯É ¨sÀÆ«Ä ¸ÀÆAiÀÄð£À£ÀÄß JµÀÄÖ  ¸Áj ¸ÀÄvÀÄÛ ºÁQzÉ? * F wAUÀ¼À°è EzÀĪÀgÉUÉ ¨sÀÆ«Ä vÀ£Àß ¸ÀÄvÀÛ JµÀÄÖ ¨Áj ¸ÀÄwÛzÉ ? * ¤ªÀÄä Hj£À ¨sËUÉÆýPÀ ®PÀëtUÀ¼À£ÀÄß ºÉüÀÄ«gÁ ?... ¤d PÉ®ªÀgÁzÀgÀÆ ºÉüÀÄwÛÃj.DzÀgÉ §ºÀ¼ÀµÀÄÖ ¸ÉßûvÀjUÉ PÀµÀÖªÁUÀÄvÀÛzÉ. AiÀiÁPÉAzÀgÉ EAvÀºÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ £ÀªÀÄä ¥ÀĸÀÛPÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è E®è. PÀ°vÀ «zÁåyðAiÉƧâ EAvÀºÀ ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ GvÀÛj¸À®Ä, ªÀÄvÉÛ EAvÀºÀzÉà ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß EvÀgÀjUÉ PÉüÀ®Ä ±ÀPÀÛ£ÁUÀ¨ÉÃPÀÄ. ‘ºÉýPÉÆlÖ ªÀiÁvÀÄ PÀnÖ PÉÆlÖ §ÄwÛ §ºÀ¼À PÁ® §gÀĪÀÅ¢®è’ J£ÀÄߪÀÅzÀ£ÀÄß w½¢zÉÝêÉ. ¥ÀĸÀÛPÀzÀ°ègÀĪÀÅzÀÄ PÉêÀ® PÀnÖ PÉÆnÖzÀÄÝ. CzÀ£ÀÄß £ÀªÀÄäzÁV¹PÉƼÀî¢zÀÝgÉ, D PÀÄjvÀÄ E£À£ÉƧâgÉÆA¢UÉ ºÉýPÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀ¢zÀÝgÉ ¤dªÁzÀ PÀ°PÉ DUÀ°®®è JAzÉà CxÀð.

   CAzÀgÉ £ÁªÀÅ PÉêÀ® ¥ÀjÃPÉëUÁV ¨Á¬Ä¥ÁoÀ ªÀiÁqÀÄwÛzÉÝêÉAiÉÄ? PÉ®ªÉǪÉÄä UÀtÂvÀzÀAvÀºÀ «µÀAiÀĪÀ£ÀÆß ¨Á¬Ä¥ÁoÀ ªÀiÁqÀÄwÛzÀÄÝzÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÉÝ. ¨Á¬Ä¥ÁoÀ ªÀiÁr JµÉÖà CAPÀ ¥ÀqÉzÀgÀÆ D DAPÀPÉÌ CxÀðªÉà EgÀĪÀÅ¢®è. ¥ÀjÃPÉë ªÀÄÄV¬ÄvÀÄ JAzÀgÉ »AzÉ PÀ°vÀzÀÄÝ £É£É¦gÀ¨ÉÃPÁV®è J£ÀÄߪÀÅzÀÄ ¸ÀjAiÀÄ®è. £ÀªÀÄä ªÀÄÄA¢£À PÀ°PUÉÉ Cr¥ÁAiÀĪÉà ¥ÀƪÀðeÁÕ£À. »A¢£À PÀ°PÉAiÀÄ  C£ÀĨsÀªÀUÀ¼ÀÄ UÀnÖAiÀiÁVzÁÝUÀ ªÀÄÄA¢£À PÀ°PÉ ¸ÀÄ®¨sÀªÀÇ ¸ÀAvÀ¸ÀzÁAiÀÄPÀªÀÇ DVgÀĪÀÅzÀÄ ¸ÁzsÀå.  ¸ÀAvÀ¸ÀzÁAiÀÄPÀ PÀ°PÉUÉ ¥ÀÆgÀPÀªÁV ,§gÀĪÀ gÀeÁ CªÀ¢üAiÀÄ°è »AzÉ PÀ°vÀ CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß £É£À¦¹PÉƽî. PÀ°vÀ DA±ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ ªÀiÁ»wUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀ滹. ¤ªÀÄä UɼÉAiÀÄ UɼÀwAiÀÄgÉÆA¢UÉ ºÀAaPÉƽî, ªÀÄvÉÛ £ÀªÀÄUÀÆ §gɬÄj.

                  ªÀÄvÉÛ ¨sÉÃnAiÀiÁUÉÆÃt.